Αποδοχή κληρονομιάς: τι πρέπει να γνωρίζετε πριν προχωρήσετε

Η αποδοχή κληρονομιάς είναι μία από τις συχνότερες διαδικασίες που απασχολούν τους κληρονόμους μετά τον θάνατο συγγενικού προσώπου. Παρότι πολλές φορές αντιμετωπίζεται ως μια τυπική διαδικασία, στην πράξη απαιτεί προσεκτικό έλεγχο, ιδίως όταν η κληρονομιά περιλαμβάνει ακίνητα, τραπεζικές υποχρεώσεις, οφειλές ή εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο.

Με την αποδοχή κληρονομιάς, ο κληρονόμος δηλώνει ότι αποδέχεται την περιουσία που του έχει επαχθεί είτε με διαθήκη είτε εξ αδιαθέτου, δηλαδή με βάση τη νόμιμη κληρονομική διαδοχή. Η αποδοχή μπορεί να είναι ρητή ή σιωπηρή: ρητή, όταν γίνεται με προβλεπόμενη από τον νόμο διαδικασία, και σιωπηρή, όταν ο κληρονόμος προβαίνει σε πράξεις από τις οποίες συνάγεται η βούλησή του να αποδεχθεί την κληρονομιά. Με τον Ν. 5095/2024 εισήχθη, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα αποδοχής κληρονομιάς με πράξη δικηγόρου, στο πλαίσιο της μεταφοράς συγκεκριμένης δικαστηριακής ύλης στους δικηγόρους και της επιτάχυνσης συναφών διαδικασιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο έλεγχος των εγγράφων. Συνήθως απαιτούνται ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικά περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης, πιστοποιητικά περί μη αποποίησης και, εφόσον υπάρχουν ακίνητα, τίτλοι ιδιοκτησίας, ΕΝΦΙΑ, στοιχεία Κτηματολογίου και τοπογραφικά, όπου χρειάζονται. Πιστοποιητικά δημοτολογίου και ληξιαρχείου μπορούν πλέον να εκδίδονται και ηλεκτρονικά σε αρκετές περιπτώσεις μέσω gov.gr.

Πριν από οποιαδήποτε ενέργεια, είναι κρίσιμο να ελεγχθεί εάν η κληρονομιά έχει ενεργητικό ή και παθητικό. Δηλαδή, δεν αρκεί να γνωρίζει κάποιος ότι υπάρχει ένα ακίνητο ή ένα χρηματικό ποσό· πρέπει να εξεταστεί αν υπάρχουν και οφειλές προς τράπεζες, Δημόσιο, ΕΦΚΑ ή τρίτους. Η αποδοχή κληρονομιάς μπορεί να έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες.

Όταν στην κληρονομιά περιλαμβάνεται ακίνητο, η αποδοχή συνδέεται συχνά με μεταγενέστερες ενέργειες, όπως η μεταγραφή στο αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο ή η καταχώριση στο Κτηματολόγιο. Αν το ακίνητο δεν έχει δηλωθεί σωστά ή εμφανίζει λάθη, μπορεί να χρειάζεται και αίτηση διόρθωσης ή άλλη ενέργεια ενώπιον του αρμόδιου Κτηματολογικού Γραφείου.

Η νομική υποστήριξη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχουν περισσότεροι κληρονόμοι, διαθήκη, ακίνητα χωρίς πλήρη τίτλο, εκκρεμείς δηλώσεις στο Κτηματολόγιο ή πιθανές οφειλές. Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται με βάση τα πραγματικά στοιχεία, τα διαθέσιμα έγγραφα και τις ειδικότερες ανάγκες των κληρονόμων.

Στο γραφείο μας αναλαμβάνουμε, σύμφωνα με τις δυνατότητες που εισήγαγε ο Ν. 5095/2024, τη σύνταξη εκθέσεων αποδοχής κληρονομιάς, τον έλεγχο των απαιτούμενων δικαιολογητικών και τη νομική καθοδήγηση των κληρονόμων σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, μέχρι την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ενεργειών.

Share